به رنگ آسمان

مثل همین چهار روز پیش که در عمق گلوی زمین، سوار بر مترو داشتم از دانشگاه سُر می خوردم به قعر اتاقم، گاهی احمقانه زل می زنم به سیاهی مطلق پنجره و پیش خودم فکر می کنم : خدایا همه ی هستی من هم آیه ی تاریکی شده. خدایا من چقدر بدبختم. خدایا کاشکی زود تر بمیرم. خدایا منو بکش تیکه پاره کن بفرست ته جهنمت. خدایا... بابا بیا باهام زودتر تصفیه حساب کن، تمومش کن. اینجور برای هر دو تامون بهتره.

گاهی آدمها اینطور می شوند. شاید فقط گاهی. شاید فقط آدمهای ضعیف و جوگیر.

یک وقت هایی هم ولی دیوانه می شوم از خوشحالی. با صدای بلند می پرسم : هست؟ آیا آیا خدایا از من خوشبخت تر هم در جهان هست؟ خدایا یک سرچی بکن ببین توی چنتت چنتا آدم خوشبخت و خوشتیپ و خوشحال مثل من داری؟ ببین اصلا یک تا هم پیدا می کنی؟

این، از آن وقت ها بود. از آن وقت های خوش. این ---> وقتی که یادداشتم درمورد مداحان تهران را تمام کرده بودم یاد بچگی هایم افتادم. یاد نواری که راننده سرویسی جوان و باحال به نام آقا ماشاالله تمام سال برای مسافرین فسقلیش و برای منِ سوم دبستانی میگذاشت. فکرش را بکنید، ما ناچار هر دو طرف نوار را با همه ی جملات قصار نریمانش حفظ شده بودیم. چنین تجربه ای را آدم ها به صورت فردی زیاد دارند اما شاید به صورت جمعی نه. آخر ما واقعا آدم های متفاوتی بودیم : تپل + مردنی + بالاشهری + پایین شهری. ولی همه عاشق این نوار بودیم. حتی یک روز سوار شدیم دیدیم آقا ماشاالله ضبط را روشن نکرد. گفتیم : "بابا بگذار دیگه". گفت امروز نوار را نیاورده ام. بعد دست کرد در جیبش یک کاغذ تا خورده درآورد، شروع کرد به خواندن : "علی لای لای علی لای لای" باورتان می شود؟ بخخخدا اگر باورتان شود. یعنی باور می کنید یک همچین راننده سرویس دیوانه ای را که بعد از اینکه همه ما را مثل خودش عاشق یک نوار کرده، حالا رفته همه ی شعرهای نوار را روی کاغذ نوشته و دارد برای ما عینهو خود نریمان میخواند؟ و ما هم کیف می کنیم و باهاش آرام همخوانی؟ البته صدایش هم خوب بود. خودش هم مداح بود گمانم. شاید هم نه. شاید صدایش بد بود. یادم نیست. ولی موهایش مجعد و خرمایی بود. لاغر هم بود. صورتش هم سفید بود.

آخر کی فکرش را می کرد راننده ی یک پیکان استیشنِ کرم رنگِ یک لاقبای لاغر مردنی این قدر بتواند آدمها را هیئتی کند؟ آقای سرویس! تو چی کار کردی با ما؟ بابا من وقتی بچه بودم چه آواز سنتی می شنیدم، چه تلاوت مجلسی، چه روضه ی یک ساعتی، خوابم می برد. اصلا بچه ی آن سنی درک و شعورِ تحمل اینجور چیزها را ندارد. آقای مو فرفری! ای پیروز ترین و حقیقی ترین سردار جنگ های نرم! تو چی کار کردی با من که شب تولدم از نوار نریمان داخل ضبطت آمدم بیرون وسط پیکانت نشستم تا دوباره به قسمتی از قیافه ات که از صندلی عقب هم به طور مبهم معلوم است خیره شوم؟ آقای راننده! قبول کن تو یک آدم معمولی هستی. یک آدم معمولی که من نمی توانم هیچ وقت پیدایش کنم. تو گم شدی در تاریخ. تو که فیس بوک نداری. بابا تو حتی وبلاگ هم نداری. حالا این موقع شب با استیشنت از تونل تاریخ درآمدی وسط اتاق من چه کار؟ من دیگر مدتهاست وسط تونل مترو دارم زندگی می کنم. من عوض شدم. بزرگ شدم. یادت می آید یک مدت نوار "عمه جان اینجا کجاست" کویتی پور را گذاشتی، بعد قبل از اینکه ما اعتراض کنیم خودت دوباره نریمان را آوردی؟ مگر هم سن ما بودی که اینقدر به یک چیز وابسته می شدی؟ مگر بچه بودی؟ آقا ماشاالله! تو با من چی کار کردی که الآن بعد از اینهمه سال می روم پای منبر حاج ماشاالله سینه می زنم... نه نریمان؟

برای روز بیستم همینقدر روضه بس است.

نوار حاضر کیفیت خسته ای دارد. لاقل برای سال 77 است. یعنی 13 سال پیش. حق دارد کیفیت خسته ای داشته باشد. تازه مارک نوارش مکسل (نمیدانم آقا ماشاالله خودش برای مان ضبط کرده بود و باید به خاطر کیفیت خوب نوار از او ممنون باشم یا ازش قرض گرفتم خودم ضبط کردم) است و محتوایش هیئتی که اینقدر خوب مانده است = یک ساعت عزاداری برای امام حسین + حضرت زینب + حضرت عباس + حضرت علی اصغر (علیهم السلام). البته در خلال نوار متوجه می شویم مراسم اصلا برای محرم نبوده. بلکه برای شب میلاد امام جواد(ع) بوده است! اما ردپایی از میلاد نیست. روضه است و نوحه خوانی. البته بیشتر از روضه و نوحه خوانی، ملودی است و ذکر. همه اش ذکر میگویند. الآن یادم آمد یکی از همکلاسی هایمان در همان سالها که مداح هم بود، می گفت نریمان مثل بقیه ی مداح ها، مداح اهل بیت نیست. باید به نریمان بگوییم : ذاکر امام حسین (ع) .

از من که برایم این بهترین نوار دنیاست بگذریم، فکر می کنم در کل این نوار محبوب و معروفی ست و همه ی طرفداران قدیمی نریمان وقتی بشنوندش یادشان بیاید. یعنی بین دوستان من فقط یک حاج حمید است که مثل خودم در بچگیش عاشق نریمان بوده که او هم این نوار را یادش است. البته جلد متعلق به همان نوار نیست. این جلد را جداگانه بعدا (دوران راهنماییم) که صوت المهدی (با مد هلالی) آمد به محله مان وباهاش دوست شدم، ازش خریدم برای این نوار. اما در همین عکس هم می بینید که نریمان چقدر لاغر و جوان بوده.

و اینکه جدای از خستگیِ کل نوار، ابتدای هر دو طرف نوار خیلی خیلی خسته است که یک کم برود جلو خودش درست می شود. این عین کیفیت نوار است. چون با سیستم خوبی منتقلش کردم.

و اینکه اگر عاشق نریمان نباشید  و کلا یک هیئتی دیوانه نباشید خیلی بعید است از این نوار خوشتان بیاید.

پ ن : تقریبا همه ی ذکرها و نوحه ها و اتفاقات هر طرف نوار را زیر عکسش نوشته ام. حتی تا آنجا که ممکن و مقدور بود اسم شاعرها را هم نوشته ام. اگر کسی از عاشقان دیرین نریمان این پست را خواند و جزئیات بیشتری را درمورد مراسم می دانست مسئولان امر را در جریان بگذارد.

آنچه در طرف اول نوار اتفاق افتاده است :

1 (علی لای لای)
حسین آمد به میدان و علی اصغر در آغوشش / شاعر : حبیب الله چایچیان (حسان)

2 (صل الله علیک یا اباعبدالله)

3 (یا اباعبدلله الحسین)

ای که به عشقت اسیر خیل بنی آدمند / شاعر : فواد کرمانی
تا تو شدی کشته ما بی سر و سامان شدیم / شاعر : آیت الله کمپانی (مفتقر)

4 (یا کاشف الکرب عن وجه الحسین)

5 (باب الحوائج)
زور بازوی علی ناصر دین علی/

6 (حسین حسین)
بی همگان به سر شود بی تو به سر نمی شود / شاعر : مولوی
مبریدم که در این دشت مرا کاری هست / شاعر : محمد جواد غفور زاده (شفق)
این کاروان را ساربان هم روز و هم شب می برد /
به سوی شام و کوفه ام چه ظالمانه می برند/

7 (حسین شاه مردان حسین)
یک زینب و یک کاروان شد همسفر با ساربان/

آنچه در طرف دوم نوار اتفاق افتاده است :

1 (حسین شاه مردان حسین)
یک زینب و یک کاروان شد همسفر با ساربان

2 (سلطان عشق : وای حسین)

3 (السلطان : ابالحسن)

4 (حیدر)
گوش جان بگشا و بشنو از امین کردگار / شاعر : آیت الله کمپانی (مفتقر)
به دوش، مصطفی نهد چو پای آن جناب را/

5 (بقیه الله)
یا مهدی تو کشتی نجاتی حلال مشکلاتی/

6 (اینجا سلام می دهند و یک کم روضه، انگار هیئت دارد تمام می شود ولی تمام نمی شود)
ای شه کربلا! سلام علیک ای به غم مبتلا سلام علیک/
ای شه ملک طوس! سلام علیک یا انیس النفوس! سلام علیک/
امام هشتم! قبله ی هفتم! ضامن آهو! ای گل خوشبو!/
حجه بن الحسن! سلام علیک/

7 حسین جان ای آبروی دو عالم/ شاعر : قیصر امین پور / ملودی : فریدون شهبازیان
 البته اصل ترانه را اول بار اصفهانی در آلبوم گلچین اینگونه خوانده: کجا رفتی ای آبروی دو عالم. و البته کلا شعر تغییرات بسیاری کرده است.

مرتبط : عزاداری بوشهری و ناخدا بخشو

مرتبط : مصاحبه جدید نریمان پناهی با مجله ی خیمه

یاحق